założenia koncepcji NDT-Bobath

 

Metoda NDT - Bobath jest szeroko stosowana na całym świecie. Nie wywołuje kontrowersji, a jej założenia są powszechnie akceptowane. W metodzie NDT –  Bobath podejście do pacjenta jest zawsze indywidualne. Uwzględnia się, że plastyczność mózgu, mimo że jest najintensywniejsza we wczesnym okresie jego rozwoju, występuje w ciągu całego życia (okresowo z większą i mniejszą dynamiką).

Usprawnianie według tej metody ma na celu pomoc dziecku we wszechstronnym rozwoju tak, aby mogło ono uzyskać niezależność w życiu i na tyle wykorzystać swe możliwości, na ile pozwala istniejące uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego. Pracując z dzieckiem, zwracamy przede wszystkim uwagę na jakość wzorców ruchu i postawy,          z których dziecko będzie korzystać przez całe swoje przyszłe życie. W ćwiczeniach dzieci szczególną rolę odgrywa fizjoterapeuta, który przez cały czas trwania ćwiczeń utrzymuje z pacjentem kontakt emocjonalny, wzrokowy i słowny. Dzięki specyficznej, delikatnej, a jednocześnie pewnej pracy rąk fizjoterapeuta „porozumiewa się” z ciałem dziecka. Stosując odpowiednie techniki i wspomagania, własnymi rękoma normalizuje napięcie mięśni dziecka, „modeluje” jego ciało, rozwija czucie linii środkowej ciała i umiejętność przekraczania jej.

               Podczas zajęć fizjoterapeuta dostarcza prawidłowych doznań czuciowych i ruchowych, a dziecko jest dynamicznie aktywizowane. Fizjoterapeuta pomaga przy wykonywaniu ruchu, zapewniając maksymalny i aktywny udział dziecka, nie zastępując i nie wyręczając go nadmiernie.

W usprawnianiu dużą uwagę zwraca się na jakość ruchu, dlatego jego celem jest osiągnięcie ruchu możliwie najlepszej jakości. Oznacza to, że ćwiczony ruch powinien być możliwie zbliżony do ruchu prawidłowego. Jednocześnie należy pamiętać, że jakość ruchu nie może być stawiana ponad funkcję, która niejednokrotnie jest najważniejsza. K. i B. Bobath mówią:

„Jeśli nie potrafisz zaoferować dziecku lepszego jakościowo sposobu poruszania się, nie zabieraj mu tego, z którego korzysta”.

Usprawnianie według koncepcji NDT - Bobath jest szczególnie przydatne w leczeniu  dzieci, ponieważ może być łatwo włączone w ich fizjologiczny rozkład dnia  i nie zakłóca interakcji między matką i dzieckiem. Wspiera trzy podstawowe potrzeby dziecka, jakimi są ruch, miłość i bezpieczeństwo. Prawidłowo wykonywane zabiegi pielęgnacyjne, karmienie, noszenie dziecka, zabawa z nim powinny być kontynuacją i utrwalaniem ruchów ćwiczonych przez fizjoterapeutę. Za szkolenie rodziców odpowiada cały zespół specjalistów prowadzących dziecko: lekarz, fizjoterapeuta, logopeda, psycholog, pedagog specjalny.

Usprawnianie musi uwzględniać pracę nad wszystkimi stwierdzanymi nieprawidłowościami.

Należy więc:

  • rozwijać kontrolę głowy, tułowia i miednicy,
  • pracować nad utrzymaniem pełnego zakresu ruchów we wszystkich stawach
  • dawać możliwość odczuwania prawidłowego utrzymywania i przenoszenia ciężaru ciała z wydłużaniem strony obciążonej  i skracaniem strony odciążonej,
  • rozwijać kontrolę aktywnego utrzymywania środka ciężkości nad zmieniającą się płaszczyzną podparcia (ćwiczenia równowagi),
  • ćwiczyć poszczególne umiejętności lokomocyjne i ruchowe według wskazówek.

 Główne zasady usprawniania według koncepcji NDT-Bobath to:

  • wpływanie na napięcie mięśni (zmniejszenie napięcia wzmożonego i zwiększanie napięcia obniżonego),
  • hamowanie nieprawidłowych odruchów i ruchów,
  • wyzwalanie, wspomaganie przebiegu i prowadzenie ruchu przez fizjoterapeutę w formie jak najbardziej zbliżonej do prawidłowych ruchów z punktów kluczowych, którymi są: głowa, obręcz barkowa i obręcz miedniczna
  • wykorzystywanie zdobytych umiejętności ruchowych w codziennych czynnościach.

 

opr. Anna Jaworska

 

Polskie Stowarzyszenie na rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną Koło w Mielcu
Ul. Wojsławska 278, 39-300 Mielec, tel/fax: 17 583 74 17; 17 586 35 22; 17 583 97 16
NIP: 817-18-84-895, Regon: 180694388, KRS: 0000232950
PKO BP SA Oddział w Mielcu 23 1020 4913 0000 9102 0052 9420